Sürekli Şişkinlik ve Gazın Nedeni SIBO Olabilir mi?

Sürekli Şişkinlik, Gaz Şikayetleri ve İnce Bağırsaktaki Bakteri Dengesi

Sürekli şişkinlik, bitmek bilmeyen gaz şikayetleri ve karın ağrısı yaşıyorsanız; ara sıra ishal, sıklıkla da kabızlık sorunlarıyla karşılaşıyorsanız bu belirtiler önemli bir işaret olabilir. İster herhangi bir metabolik cerrahi veya abdominal operasyon geçirmiş olun, ister olmayın; şikayetler her iki durumda da benzerlik gösterir. Hiçbir müdahale olmadan ya da bir operasyon sonrası karşımıza çıkan ve genellikle göz ardı edilen bu yeni oluşum SIBO olarak adlandırılır.

SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth), normal şartlarda kalın bağırsaklarda bulunması gereken bakteri miktarının, çeşitli nedenlerle ince bağırsaklara geçmesi ve burada yoğunlaşarak çoğalmasıdır. Bunun sonucunda, özellikle her yemekten sonra 'distansiyon' denilen genişlemeler, şişkinlikler ve gaz şikayetleri söz konusu olur. Bu durum, hiçbir cerrahi operasyon geçirmemiş kişilerde de görülebilir. Standart ve rahat bir yaşam tarzı, aşırı kilo, bazen aşırı stres, ağır psikolojik problemler veya bağırsak hareketlerindeki yavaşlama ve kronik kabızlık gibi etkenler bu süreci tetikleyebilir.

Kalın bağırsaktaki bakteriler ince bağırsak alanına geçtiğinde, tüketilen gıdalar olmaması gereken bir yerde süratle parçalanmaya başlar. Bu erken parçalanma neticesinde aşırı miktarda metan ve hidrojen gazı oluşur. İşte hastalarda hissedilen o yoğun şişkinlik, ağrı ve ishal şikayetlerinin temel kaynağı bu gazlardır. Çoğu zaman hekime başvurulduğunda, şikayetleri gidermek adına pankreatik enzim tabletleri, bağırsak hareketlerini düzenleyici veya gaz emici ilaçlar kullanılabilir; ancak SIBO tablosu varsa bu yöntemler şikayetlerin tamamen geçmesini sağlamayabilir.

Cerrahi perspektiften bakıldığında, özellikle obezite veya diabet tedavisi için yapılan metabolik operasyonlar (Roux-en-Y Gastrik Bypass, Sleeve Gastrektomi gibi) sonrası SIBO belirtileriyle karşılaşılabilir. Bu operasyonlarda gıda geçiş yolunun değiştirilmesi veya mide rezeksiyonları sonrası 'Blind Loop' (kör döngü) denilen durumlar oluşabilir. İnce bağırsak alanlarında gıda geçişinin önünde bir engel oluşmasıyla geriye doğru göllenmeler yaşanır. Tıpkı durgun sularda olduğu gibi, bu göllenme alanlarında kuvvetli bakteri üremesi başlar ve şiddetli gaz şikayetleri gelişir.

Bu durumun yönetilmesinde hem cerrahi sonrası hem de doğal yollarla gelişen vakalarda ilaç tedavisi ve diyet büyük önem taşır. Tedavide genellikle ince bağırsaklardaki fazla bakterileri hedef alan, seyahat ishallerinde de kullanılan belirli antibiyotiklerden yararlanılır. Bunun yanı sıra, aşırı gaz yapacak gıdaların tüketilmemesi üzerine kurgulanmış özel diyetlerin uygulanması gerekir.

Operasyon geçirmiş kişilerin kontrollerini aksatmaması kritik bir konudur. Bu tip müdahalelerden sonra B12 vitamini, demir ve D vitamini eksiklikleri sıklıkla görülebilir. SIBO, ihmal edildiği takdirde emilim bozukluklarına (malabsorpsiyon), kas erimelerine, saç dökülmelerine ve protein eksikliklerine yol açabileceği için dikkatle takip edilmeli ve tedavi edilmelidir. Hayatın akışındaki engellerin durağan alanlar oluşturması gibi, bağırsaktaki bu durağanlık da sağlığı olumsuz etkileyebilir; bu nedenle belirtileri doğru okumak ve uzman takibinde kalmak esastır.